Institut des Langues et Littératures Slaves Fribourg-Berne

Team

Jan Zieliński – Literaturhistoriker, Literatur- und Kunstkritiker, Übersetzer, Kurator. Verfasser von mehreren Büchern, u. a. über Ludwig von Tetmajer (auf Deutsch), Józef Czapski, Juliusz Słowacki, Józef Mackiewicz, über den europäischen Roman um die Jahrhundertwende, über die Exil-Literatur sowie über polnische Spuren in der Schweiz. Kurator von literarischen Ausstellungen in Polen (Wat, Mackiewicz, Newerly) sowie in der Schweiz (Słowacki, Gombrowicz). Unterrichtet seit mehreren Jahren polnische Literaturgeschichte an der Universität Fribourg. Seit Herbst 2007 Professor für Weltliteratur an der Kardinal-Stefan-Wyszyński-Universität in Warschau. Wissenschaftlicher Mitarbeiter der Schweizerischen Nationalbibliothek (Forschungsprojekt: Dürrenmatt und Polen). Wohnt in Bern.

 

Monographien

Szkatułki Newerlego. Warszawa 2012, W.A.B.

Kościelscy. Ród, Fundacja, Nagroda. Kraków 2011, Universitas (mit Wojciech Klas).

Obraz pogodnej śmierci. Norwid – Rafael – Maratti i ‘Śmierć świętego Józefa’. Lublin 2010, Towarzystwo Naukowe KUL.

Słowacki. SzatAnioł. Warszawa 2009, W.A.B.

Rekontra i inne Mackiewicziana. Lublin, 2004, Wydawnictwo UMCS.

SzatAnioł. Powikłane życie Juliusza Słowackiego. Warszawa, 2000, „Świat Książki”.

Nasza Szwajcaria. Przewodnik śladami Polaków. Warszawa-Rapperswil 1999, Wydawnictwo „Rytm” / Muzeum Polskie (Biblioteka Rapperswilska, Bd. 1).

Józef Czapski. Krótki przewodnik po długim życiu. Warszawa, 1997, Wydawnictwo IBL.

Ludwig von Tetmajer Przerwa 1850-1905. Gründer der EMPA, Pionier der Materialprüfung und -forschung. Meilen (ZH) 1995. Reihe: „Schweizer Pioniere der Wirtschaft und Technik“, Bd. 66. Verein für wirtschaftshistorische Studien. (Ungarische Übersetzung: Miskolc, 1995)

Leksykon polskiej literatury emigracyjnej. Lublin, 1991 (1. Aufl. 1989), FIS.

Pępek powieści. Z problemów powieści autobiograficznej przełomu XIX i XX wieku. Wrocław, 1983, „Ossolineum”.    

 

Aufsätze

Joanna Pollakówna, Wiersze zebrane. Mikołów 2012, Instytut Mikołowski (Herausgabe, Vorwort).

Poemat o czterech wieszczach. In: Piotr Chlebowski (Hrsg.), Quidam. Studia o poemacie. Lublin 2011, Towarzystwo Naukowe KUL.

Wat – Giedroyc. Chronologia pewnej kontrowersji. In: Aleksander Wat, Mój wiek. Pamiętnik mówiony. Kraków 2011, Universitas, Bd. II.

Pisze Mackiewicz do Dürrenmatta. In: Nina Kozłowska, Małgorzata Ptasińska (Hrsg.), Zmagania z historią. Życie i twórczość Józefa Mackiewicza i Barbary Toporskiej. Warszawa 2011, IPN.

Kapelusz Kislinga. Pierwsza odsłona. In: Beata Dorosz, Paweł Kądziela (Hrsg.), „Jak się z wami zrosło moje życie”. Prace dedykowane Profesorowi Romanowi Lothowi. Warszawa 2011, Wydawnictwo IBL.

Norwid inicjatorem wystawy o roli kobiet w historii Polski? In: Tomasz Korpysz, Bernadetta Kuczera-Chachulska, Norwid. Z warsztatów norwidologów bielańskich. Warszawa 2011, Wydawnictwo UKSW.

Miłosz and Wat read Brzozowski, „Studies in East European Thought” 2011 No 4.

Kościelski: 50 ans d'un prix littéraire – polonais ou suisse? „Universitas” juin 2011.

Siatkówka Spinozy, sieć Masaniella... „Zeszyty Literackie” 2011 H. 114.

Das Motiv des Antichristen und der Apokalypse in der polnischen Literatur. In: Mariano Delgado und Volker Leppin, Hrsg., Der Antichrist. Historische und systematische Zugänge. Fribourg, Academic Press / Stuttgart, W. Kohlhammer Verlag GmbH, 2011, =Studien zur christlichen Religions- und Kulturgeschichte, Bd. 14, S. 547-556.

Sarta Resarta. In: Elizabeth Wittlin Lipton, From One Day To Another. A Fashion Reportage in a Period of Conflict. Editiones Facta, Madrid 2011, p. 13-17.

Zuloaga (Rilke?) Schulz. In: Dieter de Bruyn & Kris van Heuckelom, (Un)masking Bruno Schulz. New Combinations, Further Fragmentations, Ultimate Reintegrations , Amsterdam-New York 2009, Rodopi, (=Studies in Slavic Literatures and Poetics).

Pięćdziesiąta dziewiąta odsłona "Maltego" jako epifania, In: Rilke po polsku, Hrsg. Joanna Kulas, Mikołaj Golubiewski, Warszawa 2009, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Co Polacy mogli wiedzieć o Gryzonii? In: Fenomen Szwajcarii wobec Unii Europejskiej. Przyczyny i skutki szczególnej pozycji Konfederacji Szwajcarskiej w Europie, Hrsg. Barbara Wiśniewska-Paź, Warszawa 2009, Wydawnictwo Naukowe Semper.

Andrzej Bobkowski, Tobie zapisuję Europę. Listy do Jarosława Iwaszkiewicza (1947-1958). Warszawa 2009, Biblioteka „Więzi” [Hrsg., Nachwort].

Ola Watowa, Czesław Miłosz, Listy o tym, co najważniejsze. Hrsg. Barbara Toruńczyk. Warszawa 2009, Fundacja „Zeszytów Literackich” [Nachwort].

Aleksander Wat, Bezrobotny Lucyfer. Warszawa-Kraków 2009, Fundacja Zeszytów Literackich / Wydawnictwo Austeria [Nachwort].

Zwiotczały pegaz. In: Strona Norwida. Studia i szkice ofiarowane Profesorowi Stefanowi Sawickiemu. Hrsg. Piotr Chlebowski, Włodzimierz Toruń, Elżbieta Żwirkowska, Edyta Chlebowska. Lublin 2008 [eigentlich 2009], Towarzystwo Naukowe KUL.

„... die reiche und starke Farben- und Formensprache...”. Sergej Maljutin und Rilke. „Blätter der Rilke-Gesellschaft“ 29/2008.

Podziemie Europy. In: Noty dla Edytora. Jerzemu Timoszewiczowi na urodziny 75. Hrsg. Magdalena Raszewska, Paweł Kądziela, Piotr Kłoczowski. Warszawa 2008, Instytut Dokumentacji i Studiów nad Literaturą Polską.

Testamenty Aleksandra Wata. In: Aleksander Wat, Wiersze śródziemnomorskie. Ciemne świecidło. Hrsg. Jan Zieliński. Gdańsk 2008, słowo/obraz terytoria, Biblioteka Mnemosyne (Nachwort).

Das Bild eines heiteren Todes. (Norwid – Raffael – Maratti und Der Tod des Heiligen Joseph). In: Alfred Gall, Thomas Grob, Andreas Lawaty und German Ritz (Hrsg.), Romantik und Geschichte. Polnisches Paradigma, europäischer Kontext, deutsch-polnische Perspektive, Wiesbaden 2007.

Wenecja we krwi skąpana. In: Simone Weil, Wenecja ocalona. Notatki do Wenecji ocalonej. Übersetzung Adam Woźnicki. Gustaw Herling-Grudziński, Wenecja ocalona, Jan Zieliński, Wenecja we krwi skąpana, Ewa Kuryluk, Wenecja uratowana. Kraków 2007.

Józef Kremer w Trieście. In: Józef Kremer (1806-1875). Hrsg. Jacek Maj. Kraków 2007, Reihe Ars vetus et nova, Bd. XXV.

Wyspiański oczyma Anglika w roku 1911. „Pamiętnik Teatralny” 2007 H. 3-4.

Niezwykły kwiat / An extraordinary flower. In: Elisabeth Rufener-Sapieha. Malarstwo. Rysunek. Katalog wystawy. Październik. Wrocław 2006, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, V-IX.

Kilka uwag na temat krytycznej edycji rękopisu wykładów lozańskich Mickiewicza. W: Wykłady lozańskie Adama Mickiewicza. Hrsg. Aleksander Nawarecki, Beata Mytych-Forajter. Katowice 2006, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Historia literatury jako dzieje przedmiotów. Na przykładzie kilku motywów polskiej literatury XX wieku. In: Danuta Rytel-Kuc, Wolfgang F. Schwarz und Hans-Christian Trepte (Hrsg.), Polonistik im deutschsprachigen Bereich. Aufgaben und Perspektiven ihrer Entwicklung. Hildesheim 2005, Georg Olms Verlag.

Das magische Quadrat / Le carré magique / Magiczny kwadrat. In: Magiczny kwadrat. Antologia. Szwajcaria w Polsce 2005 – Gość Honorowy 50. Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie. Szwajcarska Fundacja dla Kultury Pro Helvetia.

Pingebat – ALS ICH CAN. Próba mikroanalizy. „Studia Norwidiana” 22-23: 2004-2005.

Jerzy Stempowski, Notes pour une ombre. Montricher 2004, Noir sur Blanc (Herausgabe, Nachwort).

Le Polonais qui œuvrait pour une Europe unie. [J.-H. Retinger] « Universitas Friburgensis » , mars 2004.

Le Doigt d’Hermès. In: Faces, facettes & grimaces de Witold Gombrowicz. Vingt inédits, de Gombrowicz à Polac et Polanski. Préface de Waldemar Dąbrowski, Ministre de la Culture de Pologne. Textes et documents réunis sous la direction de Jean Musy. Avec la collaboration de Jan Zieliński. Québec-Genève 2004, Editions Neige.

Memoriał Newerlego. Warszawa 2003, Biblioteka Narodowa (Auswahl, Vorwort).

Pamiątka z wystawy: Żywe wiązanie. Stulecie urodzin Igora Newerlego. Warszawa, 2003, Biblioteka Narodowa (Veröffentlichung zur Ausstellung, mit G. Kasa).

Anna Frajlich, Le vent, à nouveau me cherche / Znów szuka mnie wiatr. Traduit du polonais par Alice-Catherine Carls, présenté par Jan Zieliński (Vorwort). Editinter 2003, collection « Poésie bilingue », animée par Robert Dadillon.

Ślady lektury Rilkego w twórczości Lema. In: Stanisław Lem – pisarz, myśliciel, człowiek. Pod red. Jerzego Jarzębskiego i Andrzeja Sulikowskiego. Kraków, 2003, Wydawnictwo Literackie.

Cyprian Kamil Norwid, Pisma wybrane w układzie chronologicznym. Warszawa, 2002, « Świat Książki » (Auswahl, Nachwort).

Ekphrasis in der Lyrik von Aleksander Wat. In: Aleksander Wat und « sein » Jahrhundert. Hrsg. von Matthias Freise und Andreas Lawaty. Wiesbaden, 2002, Harrasowitz Verlag.

Andrzej Bobkowski, Jerzy Giedroyc, Briefe 1946-1961. „Ansichten“. Jahrbuch des Deutschen Polen-Instituts, Darmstadt, 2002.

Spuren einer Rilke-Lektüre im Werk Lems. In: Michael Düring und Ulrike Jekutsch (Hrsg.), Stanisław Lem – Mensch, Denker, Schriftsteller. Beiträge einer deutsch-polnischen Konferenz im Jahr 2000 in Greifswald und Szczecin. Wiesbaden 2002, Harrasowitz Verlag.

Mickiewicz, critique et historien d’art. In: Mickiewicz, la France et l’Europe. Sous la direction de François-Xavier Coquin et Michel Masłowski. Paris, 2002, Institut d’études slaves.

«БеатриксЧенчи» как экфрастическая драма. In: Экфрасис в русской литературе. Труды Лозанского симпозиума. Под ред. Леонида Геллера. Москва 2002, Издательство «МИК».

„Bruta figura” czy „auguste personne” ? Aleksander Puszkin i Bertel Thordwaldsen. In: Ciało Płeć Literatura. Festschrift für German Ritz. Warszawa, 2001, „Wiedza Powszechna”.

Karl Dedecius (Hrsg.), Panorama literatury polskiej XX wieku. Warszawa, 2001, Noir sur Blanc (Nachwort).

Ekfraza w poezji Aleksandra Wata. In: Polonica – Rossica – Cyclica. Festschrift für Rolf Fieguth. Hrsg.: Igor Kubanov, Jan Zieliński, Daniel Henseler, Andrej Dobritsyn. Moskau, 2001, Dom Intellektualnoj Knigi.

Józef Wittlin, Orfeusz w piekle XX wieku. Kraków, 2000, Wydawnictwo Literackie (Nachwort).

Aleksander Wat, Kobiety z Monte Olivetto. Dramat w trzech aktach, pięciu odsłonach. Warszawa, 2000, Biblioteka Narodowa (Herausgabe, Nachwort).

Das Frankreich-Tagebuch von Andrzej Bobkowski – Deutschland aus der Sicht eines polnischen Außenseiters. In: Łukasz Gałecki und Basil Kerski (Hrsg.), Die polnische Emigration und Europa 1945-1990. Eine Bilanz des politischen Denkens und der Literatur Polens im Exil. Osnabrück, 2000, Fibre Verlag.

Diogg, Overbeck, Cornelius, Gleyre – die Begegnungen Mickiewiczs mit schweizerischen und deutschen Künstlern. „Germanoslavica. Zeitschrift für germano-slawische Studien“, VII (2000), No 2.

Zygmunt Krasiński, La Comédie non divine. Montricher 2000, Noir sur Blanc (Vorwort).

“5 minutes, 94 years and much longer” (Jerzy Giedroyc, 1906-2000). “Studies in East European Thought”, vol. 52 (2000), No 4.

«Лебеди крупнее лодок» (Набоков и Марко Поло). Philologica 6 (1999/2000).

Un conseiller fédéral suisse disciple d’un mystique polonais ? In: Adam Mickiewicz. Kontext und Wirkung/Contexte et rayonnement. Hrsg. von Rolf Fieguth, Freiburg, 1999, Universitätsverlag.

Anarcho-konserwatyzm albo: antynomie pogodzone. In: Ernst Jünger w publicystyce i literaturze polskiej lat 1930-1998. Antologia tekstów. Red.: Wojciech Kunicki, Krzysztof Polechoński. Wrocław, 1999, Wyd. Uniwersytetu Wrocławskiego.

Aleksander Wat, Poezje zebrane. Warszawa, 1997, „Czytelnik” (Auswahl, Nachwort).

Jerzy Giedroyc, Andrzej Bobkowski, Listy 1946-1961, Warszawa, 1997, „Czytelnik” (Auswahl, Vorwort).

Kościuszko in der schweizerischen Dichtung des XIX. Jahrhunderts. In: „Der letzte Ritter und erste Bürger im Osten Europas“. Basel 1996, Helbing & Lichtenhahn, Studia polono-helvetica III.

Mickiewicz und Odyniec. Zwei polnische Dichter in Graubünden im Jahre 1829. „Bündner Monatsblatt“, 1994 No 3.

Aleksander Wat, Poezje zebrane. Kraków, 1992, „Znak” (Auswahl, mit A. Micińska).

Józef Wittlin, Pisma pośmiertne i inne eseje. Warszawa, 1991, Biblioteka „Więzi” (Auswahl, Vorwort).

Władysław St. Reymont, In der Opiumhöhle. Unbekannte Erzählungen. Frankfurt a.M., 1989, Suhrkamp Verlag (Auswahl, Nachwort).

Leopold Tyrmand, Dziennik 1954. Warszawa, 1989, „Res Publica” (Vorwort).

W. H. Auden. Ręka farbiarza i inne eseje. Warszawa, 1988, PIW (Auswahl mit M. Sprusiński, Vorwort).

Kazimierz Brandys, Variationen in Briefen, Darmstadt, 1988, Luchterhand (Nachwort).

Ultimate Islands. In: Polish-Swedish Literary Contacts. Konferenser 19, Stockholm, 1988, Kungl. Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien, Almqvist & Viksell.

La Visite de Verhaeren à Varsovie (27-28 décembre 1913). In: La Jeune-Belgique et La Jeune-Pologne, Kraków, 1988, UJ.
Aleksander Wat, Wiersze wybrane. Warszawa, 1987, PIW (Auswahl mit A. Micińska, Vorwort).

Grenzen der Übersetzung. In: Suche die Meinung. Hrsg. von E. Groezinger und A. Lawaty. Wiesbaden, 1986, Harrasowitz.

Bogusław Adamowicz, Wybór poezji. Kraków, 1985, Wydawnictwo Literackie (Auswahl, Vorwort).

Purple Prose and Purple Art. In: Symbolism in Poland. Collected Essays. Detroit, 1984, Detroit Institute of Arts.

The First Sentence of Przybyszewski's Homo sapiens. In: Swedish-Polish Literary Contacts. Konferenser 3. Stockholm, 1979, Kungl. Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien, Almqvist & Viksell.